Ustawa z 17 sierpnia 2023 r., ogłoszona 25 września tego samego roku, dotyczy regulacji niektórych profesji w sektorze medycznym. Wchodzi ona w życie 26 marca 2024 r., choć niektóre z jej elementów zaczęły obowiązywać już w styczniu 2024. Zasadniczym jej założeniem jest wprowadzenie nowych specjalności medycznych, w tym między innymi: asystenta stomatologicznego, elektroradiologa, higienistki stomatologicznej, instruktora terapii uzależnień oraz wielu innych. Ustawa zakłada stworzenie Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego, który będzie zawierał dane osób pracujących w tych zawodach.
Regulacja ta ustala również ramy prawne dla wykonywania wymienionych profesji, określając możliwość pracy na różnych podstawach – od umowy o pracę, przez wolontariat, aż po prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Wprowadza także wymogi dotyczące ciągłego kształcenia i odpowiedzialności zawodowej.
Ponadto, ustawa wprowadza zmiany w zakresie psychoterapii, definiując ją jako działanie mające na celu poprawę stanu psychicznego i społecznego pacjentów. Mimo że nie spełnia ona całkowicie oczekiwań branży, jest uznawana za krok naprzód w regulacji tej dziedziny medycyny.
Dodatkowe zmiany w ustawie
Program kształcenia dla zawodu podiatry będzie trwał 3 lata od momentu wprowadzenia ustawy, a zatem pierwsze osoby z odpowiednimi uprawnieniami do tej specjalizacji pojawią się na rynku pracy po upływie tego okresu. Podiatria skupia się na diagnozowaniu i leczeniu dolegliwości stóp oraz na działaniach profilaktycznych w tym zakresie.
Dla każdego z nowo wprowadzonych zawodów medycznych ustawa precyzuje zakres obowiązków. Na przykład, asystentka stomatologiczna odpowiada za pomoc dentystom oraz za przygotowanie gabinetu do pracy, podczas gdy zadania opiekuna medycznego koncentrują się na opiece medycznej i pielęgnacyjnej.
Aby móc legalnie wykonywać zawód medyczny, kandydaci muszą spełniać szereg kryteriów określonych przez ustawę. Wymagania te obejmują pełną zdolność do czynności prawnych, brak skazania za umyślne przestępstwo, posiadanie pełnych praw publicznych, znajomość języka polskiego, odpowiednie wykształcenie lub kwalifikacje zawodowe oraz wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.
Kluczowe elementy ustawy
Centralny Rejestr Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego jest kluczowym elementem ustawy, zarządzanym przez ministra zdrowia. Ma on działać na platformie teleinformatycznej zapewnianej przez odpowiednią jednostkę ministerialną. Aby legalnie wykonywać zawód medyczny, konieczne będzie uzyskanie wpisu do tego rejestru, który obejmuje zarówno dane osobowe, jak i profesjonalne, takie jak nazwa i adres szkoły, czy poziom wykształcenia.
Zgłoszenie do rejestru musi zawierać świadome oświadczenie o ponoszeniu odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych informacji, co zastępuje standardowe pouczenie o konsekwencjach prawnych fałszywych deklaracji.
Ustawa podkreśla też znaczenie ustawicznego rozwoju zawodowego w sektorze medycznym. Obejmuje to szkolenia podyplomowe, kursy doskonalące i samokształcenie. Pracownicy sektora medycznego mają prawo do 6-dniowego płatnego urlopu szkoleniowego rocznie, by podnosić swoje kwalifikacje. Rozwój ten jest monitorowany przez system punktów edukacyjnych, przyznawanych za udział w różnych formach kształcenia, z okresem rozliczeniowym trwającym 5 lat.
Odpowiedzialność zawodowa w medycynie jest rygorystycznie regulowana. Osoby naruszające zasady zawodowe mogą podlegać postępowaniom sprawdzającym, wyjaśniającym lub dyscyplinarnym, z możliwymi sankcjami takimi jak upomnienie, nagana, kary finansowe, zawieszenie lub nawet pozbawienie prawa do wykonywania zawodu. Procedury te są zgodne z przepisami Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu karnego, zapewniając odpowiednie ramy prawne dla postępowań dyscyplinarnych.